Құтан әулие (Құтан аталықұлы) кесенесі — Қостанай облысының тарихи мәдени және киелі орындарының бірі, халқымыздың рухани дәстүрі мен көне сеніміне қатысты ерекше маңызы бар нысан. Ол жергілікті тұрғындар мен зияратшыларға ғана емес, Қазақстанның әр аймағынан келетін туристерге де танымал зиярат орны ретінде белгілі.
Кесене Қостанай облысы, Амангелді ауданы аумағында орналасқан — Арқалық — Амангелді тас жолының бойында, Қарынсалды өзенінің шығыс қыратында, Амантоғай ауылынан шамамен 10 км қашықтықта жатыр.Тарихы және аңызыҚұтан әулие Аталықұлы 1690–1780 жылдар аралығында өмір сүрген. Ол Ұлытауда тудыңған әрі Найман руынан шыққан тұлға болған. Халық арасында әулиелік қасиеттерімен кең танылған — бұрыннан ауруларды емдейтін, көрегендік қабілеттері бар адам ретінде бағаланған. Өз заманының ақылы, парасаты мен даналығы арқылы елдің сыйлы адамдарының бірі болған.
Халықтық ауыз әдебиетінде, аңыздарда әулие Құтан туралы көптеген әңгімелер сақталған. Оның көзінің тірісінде-ақ дарынды, ерекше қасиеттері бар деп танылғаны, кейін адамдар оны әулие деп атағаны осы аңыздардан белгілі.
Аңыз бойынша Құтан әулие қайтыс болған соң өз соңғы тілегін орындау үшін денесі ақ түйеге артып, түйе тоқтаған жерге жерлеуді бұйырады. Түйе Қарынсалды өзенінің шығыс қыратында тоқтап, сол жерде Құтан әулиенің мәйіті жерленеді. Кейін сол жерде киелі кесене мазар салынған.
Әулие Құтанның мазарына келушілер жыл сайын көбейді — мұнда тек жергілікті тұрғындар ғана емес, аурулардан жазылу, жан тыныштығын іздеу мақсатында Қазақстанның басқа аймақтарынан да зияратшылар келеді.
Құтан әулие кесенесі — Қостанай облысының тарихи мәдени әрі рухани маңызды нысаны. Ол халықтың рухани сенімі мен ұлттық дәстүрін көрсетеді және қасиетті зиярат орындарының бірі ретінде ерекше құрметке ие. Яғни бұл кесене — тек тарихи объект емес, сондай ақ халықтың жүрегінде сақталған сенім мен рухани мәдениеттің белгісі.