«Алтынемел» мемориалды музейі

Шоқан Уәлиханов атындағы «Алтынемел» мемориалды музейі — Қазақстанның ең маңызды тарихи мәдени нысандарының бірі. Ол **Ұлы қазақ ғалымы, тарихшы, этнограф, саяхатшы және әдебиет зерттеушісі Шоқан Уәлиханов (1835–1865) өмірі мен ғылыми қызметіне арналған. Музей Алматы облысы, Кербұлақ ауданы, Шоқан ауылы маңында орналасқан және 1985 жылы ғалымның туғанына 150 жыл толуына орай ашылды.

Музейдің архитектурасы қазақтың көшпелі мәдениеті мен мифологиялық дүниетанымына негізделген ерекше көркем шешіммен салынған. Оның барлық бұрыштары әртүрлі пішінге ие және орталыққа қарай бағытталған сәулеттік элементтерді қамтиды, ал ортасында “бақыт түйіні” бар — бұл қазақтардың әлемнің төрт бағыты мен әлем құрылымы туралы көне түсінігін бейнелейді.
Музей экспозициясы бірнеше бөлімнен тұрады:
• Ғалымның өмірі мен отбасы ортасы туралы материалдар;
• Алғашқы ғылыми қадамдар мен шығармашылық қызмет кезеңі;
• Шоқанның ғылыми экспедициялары мен зерттеу сапарлары;
• Петербург кезеңі — онда ол Ресей ғылым және әдеби ортасымен байланыста болған;
• Ғалымның соңғы жылдары мен өміpі туралы бөлім;
• Уәлиханов мұрасын зерттеген ғалымдардың жұмыстары.

Экспонаттар арасында Шоқанның жеке заттары — әскери эполет, тапанша, ат құралдары, карталар, эскиздер, экспедициялардан жинаған этнографиялық материалдар бар. Сонымен бірге оның өз қолымен жасалған карталар мен жазбалар, дәстүрлі халық өнеріне қатысты құрал жабдықтар, музыкалық аспаптар мен түрлі халықтардың ұлттық киімдері қойылған.

Музей ғылыми танымдық маңызы зор әрі оның көрмелері Қазақстанның, Орталық Азияның және көрші аймақтардың тарихына қатысты тың деректер береді. Музей жәдігерлері мен материалдарын қолдана отырып өткізілетін көрмелер, соның ішінде «Шоқаны бар ел – шоқтығы биік» атты маңызы кең шаралар да ұйымдастырылады, олар Шоқан Уәлихановтың ғылымға қосқан үлесін кеңінен насихаттайды.

Ғалымның ғылыми мұрасы Қазақстан тарихының, этнографиясының, тіл білімі мен фольклор зерттеулерінің дамуына зор әсер етті — бұл музей сол мұраны бүгінгі күнге жеткізетін басты мекендердің бірі болып табылады.