Қабанбай батыр ескерткіші — Шығыс Қазақстан облысында қазақ халқының даңқты батырларының біріне арналған маңызды тарихи мәдени ескерткіш. Бұл орын қазақтардың жоңғар шапқыншылығына қарсы күрескен ұлы қолбасшы мен ержүрек жауынгер Қабанбай батыр (1692–1770) есімін мәңгі есте сақтау және ұлттық батырлық дәстүрді ұрпаққа жеткізу үшін салынған.
Қабанбай батыр — XVIII ғасырда өмір сүрген қазақ даласының аса беделді батырларының бірі, ұлтты қорғау мен Жоңғар басқыншылығына қарсы соғыс жолында ерекше ерлігімен халық жадында қалды. Ол Қазақ хандығының түрлі қолбасшылары қатарында белсенді күрес жүргізіп, ел аумағында бейбіт өмір мен тәуелсіздікті сақтау үшін көптеген шайқастарға қатысты.
Ескерткіштің негізгі мақсаты — батырдың ерлігі мен тарихи рөлін дәріптеу. Мемориал 2014 жылы Аштық және Отан қорғаушылар күніне орай Шығыс Қазақстан облысы орталығы — Өскемен (Усть Каменогорск) қаласының кіре беріске орнатылды. Онда батырдың қола мүсіні жоғары тұғырда қойылған, оның жалпы биіктігі тұғырмен бірге шамамен 13 метрден асады. Бұл композиция батырдың жауынгерлік рухын, күші мен елдің тыныштығын қорғау идеяларын бейнелейді.